Reparatie:
               Compact Cassette

De compact cassette, bekend als hét muziekmedium van de jaren 80 en 90 maar ook bekend om zijn beruchte geluidskwaliteit, natuurlijk is dit afhankelijk van de apparatuur en media die je gebruikt.

Maar ook goede bandjes kunnen problemen geven, vooral als ze al wat jaartjes ouder zijn.
We gaan kijken naar de verschillende problemen die kunnen voorkomen, en bekijken de mogelijke oplossingen die voor handen zijn.

Onderwerpen:

  1. Hoe maak je een compact cassette open?
  2. De spons is losgekomen/kwijt.
  3. De tape is uit de behuizing gekomen.
  4. De tape is gebroken/uitgerekt.
  5. De tape is in de war geraakt.
  6. De geluidskwaliteit klopt niet.
  7. De cassette of tape maakt herrie.
  8. Stickers verwijderen.
  9. Detectienokjes op het bandje.

1. Hoe maak je een compact cassette open?


2. De spons is losgekomen/kwijt

Een veel voorkomend probleem is dat de spons die in het cassette zit, los komt. Meestal vind je hem terug in het doosje, de cassette zelf of in de machine, in andere gevallen moet je op zoek naar een nieuw sponsje.

De spons is heel belangrijk, de kop drukt de tape hier tegen aan bij het afspelen om een zo vloeiend mogelijk contact te behouden. Je tape zal zonder spons niet snel schade oplopen maar de geluidskwaliteit gaat er flink op achteruit. Gelukkig is het vervangen van de spons niet moeilijk, een paar simpele gereedschappen, goede ogen en kennis opgedaan bij het eerste onderwerp zouden voldoende moeten zijn.

Terwijl ik dit onderwerp schrijf ben ik bezig met opnemen van mijn eerste 120 minuten bandje. Voor ik hieraan begon, heb ik nog wat licht onderhoud moeten uitvoeren aan het betreffende bandje.

120 minuten bandjes zijn vrij zeldzaam, vooral chroom varianten. Ik ben eigenaar van drie van dit soort bandjes, zijn komen uit eind jaren 70. Twee bevatten opnamen maar een enkeling is nog ongebruikt.

Bij juist het ongebruikte bandje is de spons losgekomen, deze vond ik terug in het doosje van de cassette. Een controle van de spons laat zien dat hij nog in goede staat is, ik kan hem dus hergebruiken.

De lijm waarmee hij bevestigd zat is gewoonweg verouderd door de jaren.

Omdat dit een wat luxer bandje is, zit deze met schroeven vast, met een platte schroevendraaier van 3mm krijg ik ze er met gemak uit.

Als de behuizing open ligt, komt er een heel systeem in zicht, hier kom ik ooit nog wel eens op terug. Voor nu focussen we ons even op het onderste deel (rood omcirkeld). Hier zou de spons moeten zitten. Het metalen beugeltje waar hij op moet zit vrijwel altijd los in de cassette. Met een pincet kun je deze er zo uit pakken.

Er is aardig wat keuze aan lijmsoorten, mijn voorkeur hier gaat uit naar secondelijm, veel heb ik niet nodig en de verwachting is dat het bandje er minstens weer 10 jaar tegenaan moet kunnen (als hij zover komt).

Na het aanbrengen van de lijm, welke echt niet teveel mag zijn. Plak ik de spons terug met de pincet en druk hem voorzichtig aan. Let erop dat deze lijm niet op de bovenzijde of in de spons terecht komt, door de chemische eigenschappen van vooral secondelijm kan de spons heel hard worden en verliest het zijn functie, je muziek klinkt dan nog steeds slecht (of erger) en je zit opgescheept met een onbruikbare spons+houder.

Laat het geheel een minuutje of twee staan, controleer daarna even of hij goed vastzit. Hierna plaats ik hem weer terug in de behuizing.

Voor de zekerheid laat ik de spons nog een paar extra minuten drogen, ik wil geen risico nemen dat straks de tape vast komt te zitten door een restje lijm.

De cassette kan nu weer terug in elkaar worden gezet.

Controleer de werking even om er zeker van te zijn dat alles nog goed loopt. Test eventueel ook of het geluid goed doorkomt.

In het geval dat je de spons kwijt bent, kun je deze eventueel uit een donor halen, anders kun je op webshops makkelijk nieuwe sponzen kopen, duur zullen ze vast niet zijn.

De spons is een belangrijk onderdeel in het cassettebandje, de tape wordt tijdens het afspelen tussen de spons en de weergave koppen gedrukt. Zonder spons kan je geluidskwaliteit sterk aangetast worden of erger kan het de tape beschadigen. Controller dus altijd of de spons aanwezig is en dat deze goed vast zit voor het eerste gebruik!


3. De tape is uit de behuizing gekomen


4. De tape is gebroken/uitgerekt

Draadloze cassettebandjes?
Draadloze cassettebandjes?

Tape in cassettes kan in bepaalde gevallen los komen, meestal gebeurt dit bij de uiteinden maar in het geval hierboven is de tape gebroken. Het deck waarin ik dit bandje terug spoelde heeft hem uit elkaar getrokken, de tape zit nog wel op beide spoelen maar bij de opening van de cassette is er niets meer te zien.

Nog voor ik hem in het deck terug spoelde zag ik al dat er iets niet klopte, dus was het te verwachten dat hij zou breken mits dat niet al het geval was. We gaan de cassette open maken en proberen hem te maken.

Het voordeel van deze cassette is dat hij dicht geschroefd is en niet gelijmd, met een platte schroevendraaier heb je de vijf schroefjes er zo uit.

De bovenkant van de cassette til ik er af, laat de cassette wel vlak op de ondergrond liggen als je dit doet.

Ik was altijd in twijfel over de kwaliteit van Philips cassettebandjes, maar de binnenkant toont toch wel wat degelijkheid, een papieren viltje houdt de tape netjes op zijn plek. Houd er rekening mee dat dit bandje wellicht uit eind jaren '70 komt. Een nieuwer bandje zou geheid van betere kwaliteit zijn maar voor die tijd is deze zeker niet slecht.

Als ik het viltje optil, gebeurt er iets opmerkelijks, de linker spoel plakt er stevig aan vast.

Als ik de betreffende spoel lostrek van het viltje zie ik wat er speelt, iemand heeft al eens geprobeerd het bandje te maken. Hij is waarschijnlijk al eerder kapot gegaan waarna iemand hem tot twee keer toe met superlijm heeft geprobeerd te maken. Tevergeefs in ieder geval. Maar geen verloren hoop, de schade lijkt beperkt dus moet het mogelijk zijn het bandje weer te maken.

Ik heb voor voorvallen als deze een zogenaamde 'splice' set voor handen. Deze set bevat alles wat ik nodig heb om tape te repareren.

Het is lastig het proces goed in beeld te krijgen, de tape is flinterdun en heeft de neiging om te krullen. Ik heb dus twee handen nodig om dit goed te doen en kan daarbij geen foto's maken. De beschadigde stukken tape snijd ik af via het plankje dat bijgeleverd is. Ik doe dit voor beide uiteinden van de tape om een nette snede te krijgen.

Hier het stuk tape dat ik weg heb gesneden van de linker spoel. Het is hooguit een seconden of twee aan geluid dus de schade is zeer beperkt.

Uiteindelijk lukt het mij zelf niet om de tape via het plankje weer te hechten en doe het uiteindelijk direct op het bureau. De tape moet ik wederom tegenhouden dat deze niet krult. het mesje speelt houdt deze voor nu op zijn plek.

het blauwe stuk is het plakbandje waarmee ik de tape weer aan elkaar vast maak. Een lengte van een ruime centimeter is meer dan voldoende. De blauwe tape is vrij stug dus bij een langere lengtes kan het zijn dat deze niet goed oprolt op de spoel wat later weer voor problemen kan zorgen. De tape eronder laat ik deels overlappen maar niet meer dan een centimeter, dit moet voldoende zijn.

Tot slot is het belangrijk dat je de blauwe tape zo recht mogelijk plakt op de tape zelf.
Het overschot dat naast te tape zit snijd ik weg met het mesje.

Hierna draai ik de tape om en doe aan de andere zijde hetzelfde opnieuw. Zo hecht je beide delen goed aan elkaar en zou hij weer jaren mee moeten gaan.

Het geheel leg ik voorzichtig terug in de behuizing en maak de cassette weer dicht.

Hierna is het een kwestie van even testen in het cassettedeck. Als het goed is zou het blauwe stripje geluid gewoon door moeten laten bij afspelen en opnamen. Het is immers magnetisme dat hier probleemloos doorheen zou moeten passeren. Uiteindelijk spoel ik het bandje volledig terug, het beginstuk is zichtbaar en alles lijkt weer in orde te zijn.

Toevallig voor dit bandje is dat ik de inhoud wil digitaliseren. Van de 120 minuten is slechts een kleine 9 minuten echt gebruikt. De rest van het bandje is vooralsnog leeg. Bij het digitaliseren hoor ik na enkele minuten het bandje wat frutselen en op de opname hoor ik ook wat vervorming maar kan niet zeker zeggen of het de opname zelf is (welke ergens begin jaren '80 gemaakt is), of het opgelapte bandje dat ik hier terug hoor. Maar na enkele seconden hoor ik het geluid niet meer en klinkt het bandje en de opname goed. Naar mijn mening een geslaagde reparatie.


5. De tape is in de war geraakt.


6. De geluidskwaliteit klopt niet.


7. De cassette of tape maakt herrie.


8. Stickers verwijderen.

Je maakt het vaak genoeg mee, je wilt een bandje hergebruiken maar zit met die oude sticker opgescheept. De meeste gaan er makkelijk af, stickerverwijderaar anders een goede aanrader maar dan heb je nog die extra hardnekkige stickers, we gaan kijken naar een mooi voorbeeld.

Ik wil dit bandje gaan hergebruiken, de oude opname is al gewist en hij is bijna klaar voor gebruik, maar eerst gaan de oude stickers eraf.

Omdat je in hoofdstuk 1 al hebt gezien hoe je een cassette uit elkaar haalt, gaan we van hieruit verder. De cassette moet helemaal uit elkaar omdat ik met chemische middelen ga werken, ik wil niet dat dit in de cassette en op de tape komt.

In de meeste gevallen voldoet de uitleg hieronder.

Maar in dit geval had het weinig effect op de sticker, bij stap 3 was na 15 minuten schrobben dit het resultaat.

Ik ben hierna naar alternatieven gaan zoeken.

Ik heb tientallen broodclips in het rommelbakje liggen (wie bewaart die dingen nu niet?). Het heeft iets meer effect maar echte voortgang boek ik er niet mee.

Na een tijdje te hebben gezocht naar alternatieven, heb ik alsnog een schroevendraaier gepakt. Het is sterk af te raden de stickers met metalen voorwerpen weg te schuren, ze krassen bijna altijd in het zachte plastic van de cassette.

Het resultaat is dus ook niet geweldig, de schroevendraaier heeft flink wat krassen achtergelaten.

Dit kan beter, ik heb nog twee van dezelfde cassette's met dezelfde stickers, ook deze moet ik er nog afhalen.

Ik heb voor de verandering eens de instructie op de achterkant van de fles stickerverwijderaar gelezen. Deze geeft wat nuttige tips, schuur eerst het oppervlak van de sticker tot de plaklaag bloot komt te liggen, breng dan de gel aan en laat deze intrekken.

Ondertussen heb ik een mooi alternatief gevonden op de schroevendraaier.

Het uiteinde van deze bezem is scherp genoeg om mee te schuren, maar te zacht om de cassette mee te beschadigen. Er bestaan ook speciale stickerschrapers van plastic voor dit soort doeleinden, hier ga ik binnenkort eens naar kijken.

Ik kan de sticker nu met veel meer gemak weg krijgen.

Het resultaat is veel beter, maar toch zitter er nog plakresten op, deze zijn echt heel hardnekkig. Uiteindelijk weet ik ook hiervan het meeste weg te krijgen door goed te schrobben.

Bij de derde cassette had ik geluk, de sticker kwam dit keer makkelijk los. Ik hoefde alleen nog de plaklaag weg te schrobben.

in totaal was ik twee uur kwijt maar de cassette's zijn weer klaar voor hergebruik. Sommige stickers zijn nu eenmaal niet makkelijk te verwijderen.
Meestal voldoet de combinatie van stickerverwijderaar en wattenstaafjes.
In andere gevallen maakt een kunststof schraper het werk een stuk makkelijker.


9. Detectienokjes op het bandje.