Reparatie: 8-Track Cartridge

Maak kennis met het type media waar je meer tijd besteed met repareren dan ernaar luisteren. De beruchte 8-Track cartridge is niet te vergelijken met menig ander type media. Er zijn verschillende soorten cartridges op de markt geweest maar geen één zo populair als de 8-Track. Hoewel hip in Amerika sloeg het concept in Europa nooit echt aan.

We kijken hier specifiek naar de cartridges, of het nu een 'nieuwe' of gebruikte is, ze hebben allemaal dezelfde mankementen. Sommige problemen zijn erger dan andere.

Ik raad je ook sterk aan eerst deze pagina door te lezen, voor je hier serieus aan wilt beginnen.


Om deze pagina overzichtelijk te houden zijn de reparaties in onderwerpen verdeeld.

Onderwerpen:

  1. De cartridge speelt slecht
  2. De tape hangt uit de cartridge
  3. Hoe maak ik een cartridge open
  4. De cartridge maakt herrie
  5. Hoe vervang ik de spons
  6. De tast-strip is losgekomen
  7. De tape loopt slecht of zit vast
  8. De tape is van de spoel gekomen
  9. De tape is compleet verfrommelt

Enkele onderwerpen zijn nog in de maak, deze zijn in het rood aangegeven.


1. De cartridge speelt slecht


Dit probleem kan meerdere oorzaken hebben, maar er is één specifiek geval waarbij de oplossing letterlijk voor de hand ligt.

Vereiste gereedschappen:

  • Hand (of twee)

(ring niet inbegrepen)

Ik ga er van uit dat je uitgesloten hebt dat de muziek slecht is opgenomen. De tape kan ook in slechte staat zijn.

Je stopt een cartridge in de machine, hij speelt eerst goed maar na een tijdje wordt de muziek heel slordig, de muziek vervormt (wow en flutter) of de tape stopt zelfs met spelen.

Wat bij mij meestal helpt is de cartridge even heen en weer te bewegen of voorzichtig aan te duwen, het komt voor dat de cartridge langzaam uit de machine wordt gedrukt tijdens het spelen, het is eerder een probleem dat veroorzaakt wordt door de machine, sommige zullen dit probleem niet hebben, andere misschien nog erger.

Onthoud dat het transport van de tape rechts in de machine zit, soms helpt het als je de cartridge dus rechts aanduwt (voorzichtig).

Ik gebruik overigens de linkerhand voor deze magische truc, ik ben linkshandig.


2. De tape hangt uit de cartridge

Ik moet dit onderwerp in scene zetten omdat ik momenteel dit probleem niet heb (of het moet binnenkort toevallig voorkomen).


3. Hoe maak ik een cartridge open

Als je pas begonnen bent met knutselen aan 8-tracks is het verstandig te weten hoe je een cartridge open maakt. Ze lijken allemaal op elkaar maar sommige zijn net wat anders gebouwd. Ook moet je opletten dat je ze opent met de juiste kant naar boven, maak ze verkeerd open en je hebt spaghetti.

Hieronder een overzicht van de cartridges die we gaan openmaken.

De eerste is van JVC (60 minuten speeltijd). De schroef zit hier verstopt onder de sticker, deze komt door ouderdom los zonder moeite, wel jammer als de schroef onder de sticker zit.

Als deze eruit is, til je de voorkant op en duw die naar achter. Achterop zitten namelijk twee weerhaakjes.

Raak trouwens de schroef niet kwijt, het is een apart model.

Dit type spons zie ik graag, een metalen bladveer met twee sponsjes erop. Ze zijn beter dan de losse spons, maar ook deze zal ik moeten vervangen.


De volgende is een ongebruikte van Realistic (80 minuten speeltijd).

Zoals al vermeld, gaat deze redelijk makkelijk open, met de platte schroevendraaier duw je eerst het voorste haakje opzij en trek je voorzichtig de cartridge een stukje open, duw daarna de achterste twee haakjes opzij en til voorzichtig de bovenkant op.

Kijk even naar dit meesterwerk, ik heb van een afwasspons een nieuwe 'pressure pad' gemaakt, bovenop heb ik een stukje gladde tape geplakt. Het werkt maar ik zoek nog naar een betere methode.


Dan heb je nog deze cartridge (onbekend merk/speeltijd), de haakjes zitten op de onderzijde, dit betekent dat je de cartridge vast moet houden terwijl je met de schroevendraaier de haakjes opzij duwt en met je hand de cartridge open trekt, houd hem niet op zijn kop als je hem opent, dan rolt de tape eruit en kun je die meteen weggooien.

Ik gebruik een ander puntig voorwerp (de pincet) om de kieren open te houden terwijl ik de andere hoeken open maak.

Er is kans dat er een haakje of meer breken, als er teveel kapot gaan, kan de cartridge niet meer goed dicht en is het klaar.

Hier nog zicht op de binnenzijde.


Er zit onderling dus veel verschil in de cartridges en er zullen er vast nog meer zijn. Zou je 8-tracks gaan aanschaffen is het verstandig hier naar te kijken, de kans is groot dat je ze open moet maken voor gebruik.


4. De cartridge maakt herrie

Tijdens het afspelen hoor je de cartridge een beetje rommelen. Soms knarst hij even of lijkt het zelfs of je tape wordt opgegeten (terwijl dit niet zo is). In ernstige gevallen piept de cartridge tijdens het spelen!

Je moet onthouden dat deze cartridges vaak al 40 jaar of ouder zijn, dat ze soms wat herrie maken of knarsen kan heel gewoon zijn. In sommige gevallen is het echt storend, en als het gecombineerd gaat met slechte geluidskwaliteit is het wellicht verstandig de cartridge even te onderhouden.

Boodschappenlijstje:

  • Schroevendraaier (plat 2mm of kruiskop PH2)
  • Vet (Kogellagervet)
  • 96% alcohol (Ketonatus)
  • Wattenstaafjes
  • Perslucht

Allereerst kijk je hoe je de cartridge open maakt, in mijn geval pak ik de makkelijkste.

Haal de hele cartridge uit elkaar (zoals beschreven in het vorige onderwerp) en leg alle onderdelen apart. Wees heel voorzichtig met de spoel met tape, zorg ervoor dat deze niet van de spoel af valt, anders wordt het een bende.

Allereerst maak ik de Pinch Roller schoon, je ziet duidelijk de aanslag van de tape zelf.
Wat alcohol en een wattenstaafje maakt een groot verschil.

Links vies, rechts schoon.
Links vies, rechts schoon.

De 'pressure pad' zou eigenlijk moeten worden vervangen, maar hier heb ik momenteel niks voor liggen. Voor nu poets ik de twee matjes schoon, hier zie je al het verschil tussen een vieze en een schone.

De behuizing maak ik schoon met perslucht, vuil wat nog blijft zitten loop ik met een nat wattenstaafje na.

Het piepen en kraken kan veroorzaakt worden door de spoel die tegen de as wrijft, een mogelijke oplossing is een heel klein beetje vet te smeren op de as en voet. Olie raad ik sterk af, uiteindelijk gaat dit door heel de cartridge zitten en ook op de tape! Smeren met vet is nog steeds geen aanrader, maar als je echt geen andere mogelijkheid ziet.... Vaseline schijnt ook te werken maar heb dit zelf nog nooit geprobeerd.

Houd de cartridge hierna niet meer op zijn kop of zij, zo blijft het vet waar het hoort te zitten.

Plaats alle onderdelen terug, en draai een paar keer met de klok mee zodat het vet binnenin goed verspreid wordt, klik daarna de cartridge voorzichtig dicht. Let erop dat de tape niet vast komt te zitten tussen de twee delen!

Geef hem een test in de machine en luister of de cartridge normaal speelt en of je onderhoudsbeurt geholpen heeft.


5. Hoe vervang ik de spons

tekst en uitleg volgen nog...

een verkruimelde spons
een verkruimelde spons

6. De tast-strip is losgekomen

Een veel voorkomend probleem, de tast-strip is losgekomen, in de meeste gevallen is hij aan één kant los. In andere gevallen is hij helemaal verdwenen of zit in de cartridge verstopt, hier volgt de oplossing.

Gereedschappenlijstje:

  • Pincet
  • Scherp mesje
  • rol met aluminiumfolie
  • Snijblok

De laatste drie voorwerpen zijn speciaal gemaakt voor de reparatie van audiotape. Deze heb ik als een set aangeschaft en zijn vereist.

Bij deze reparatie maak ik gebruik van een snijset 'splicing set'. Hier zitten de volgende voorwerpen bij inbegrepen:

  • Scherp mesje voor het snijden van de tape
  • Snijplank voor een nette snede
  • Rol met plakkende tape (de blauwe rol).
  • Rol met 'aanlooptape' (witte rol)
  • Rol met plakkend aluminiumfolie 'tastfolie'

De rol met aluminiumfolie heb ik er los bij besteld, deze zit normaal niet in bovengenoemde set.

De snijset komt ook met een instructiefolder, handig voor als je het nooit eerder gedaan hebt. Ik kan deze alleen niet tonen omdat het in de prijs van het pakket is inbegrepen, waarom zou ik deze willen laten zien, ik schrijf zelf mijn uitleg wel!

De complete set heeft mij iets meer dan €40 gekost, dit is exclusief verzendkosten. Zou ik deze erbij rekenen komt het bedrag rond de €60 uit. Een flinke investering wel te noemen, omdat ik de set in Amerika gekocht heb zijn de verzendkosten ook hoger dan bij andere landen. Zou je een soortgelijke set bijvoorbeeld in Rusland tegenkomen ben je vaak veel goedkoper uit.

Het is overigens wel een goed samengestelde set, alles is netjes verpakt en de snijplank is gemaakt om levenslang mee te gaan (aldus volgens de verkoper).

Hier het grootste deel van mijn collectie aan 8-tracks. Links van de stapels staat een cartridge van The Beatles. Deze heb ik enkele maanden geleden voor €11 gekocht via een webshop, de verzendkosten waren €10. Het is verstandig deze dingen in bulk te kopen, ze worden vooral in Amerika verkocht voor vaak enkele dollars.

Hij was bij aankomst intact en speelde ook goed. Toch na enkele rondjes liet de metalen strip los, ik heb het al vaak genoeg meegemaakt. Nu met een professioneel reparatiesetje kan ik hem op een fatsoenlijke manier maken.

Hoewel de sticker op de cartridge er niet zo goed meer uitziet, is de binnenkant nog in goede staat. Ook de tape ziet er heel netjes uit, de spons heb ik al eens vervangen. Voor het opnieuw plakken van de tape hoeft de behuizing overigens niet open, laat deze ook dicht als het niet nodig is!

Voorheen was het altijd slordig knip en plakwerk, met de schaar en secondelijm of plakband.

Nu leg ik de uiteinde van de tape in het snijplankje, en snij hem netjes door.

Ik hoef amper te snijden, het mes op de tape drukken is voldoende voor een mooie snede.
Overigens wijk ik nu al af van de handleiding....

Volgens de handleiding zou ik de twee uiteinden tegen over elkaar moeten laten overlappen op de snijplank, en deze tegelijk op maat snijden, zo zijn beide uiteinden precies hetzelfde en kun je deze direct plakken.

Ik knip een klein stukje van de aluminiumfolie af. Let erop dat je de rol intact laat, de folie kan makkelijk loskomen van de rol.

Vervolgens plak ik de strip met een pincet voorzichtig op de uiteinden van de tape.

Nu de tape gemaakt is, moet ik deze natuurlijk even testen.

Ik was vergeten dat het geluid van deze cartridge helemaal niet slecht is, je hoort ruis maar opvallend is het niet. Na enkele minuten komt het moment dat hij moet schakelen, het is even stil. Met een doffe klik schakelt hij en er komt weer muziek uit, de reparatie is succesvol!


7. De tape loopt slecht of zit vast

Hoewel ik van oorsprong hier een andere oorzaak wil beschrijven, kan ik hier 'Live' een oorzaak aan toevoegen:

Gisteren nog heb ik sinds lange tijd weer een opname gemaakt. (Deze heb ik bij toeval ook hier beschreven) Vandaag, net terug van werk wil ik natuurlijk horen hoe de opname gegaan is, dus stop de cartridge erin en luister naar het resultaat. Na enkele minuten stopt de muziek abrupt.

Een vastgelopen cartridge... Snel haal ik hem eruit voor hij beschadigt.
Ik maak hem open om te zien wat de schade is:

Er is duidelijk iets niet in orde, aan de rechterkant van de spoel steekt een stuk tape uit, deze is wat gekreukt en is duidelijk de oorzaak van de vastloper.

Maar ook dit is nieuw voor mij en sta even met vraagtekens te kijken hoe dit ontstaan is.

Als ik goed kijk, zie ik dat de losgekomen lus met tape tijdens het draaien verstrikt is geraakt met het uitgaande stuk, dit verklaart waarom de muziek zo abrupt stopte.

Die lus is natuurlijk niet zomaar ontstaan, de oorzaak kan makkelijk over het hoofd gezien worden.

Er zit teveel speling in de spoel. Hierdoor is dit gat ontstaan, omdat de spoel niet netjes opgerold is kruipt de tape hier langzaam uit de spoel omhoog, het stuk dat uit het midden komt trekt bij elke ronde aan dit stukje tape tot er een lus ontstaat, uiteindelijk raken de twee verstrikt en stopt het afspelen.

Maar voor we gaan kijken naar de oplossing, pakken we er nog een tweede cartridge bij!

[vul aan met informatie over de gouden 8-Track]

de informatie hieronder is puur concept en onjuist, raadpleeg deze niet!

Het is de enige remedie als je 8-track vast blijft lopen of niet op gang wilt komen. Maar met een professionele splice set, kun je de schade beperken.

Eerst maken we de rode 8-track. Ik leg eerst het deel dat uit het midden komt op de snijplank, het andere deel tape laat ik een klein stukje overlappen, zo heb je minder kans dat hij wordt losgetrokken bij afspelen. Beide helften moeten met de achterkant naar boven liggen (zoals op de foto), zo is er minder kans dat hij wordt losgetrokken bij gebruik.

Ik knip een stukje Plaktape van de rol, 2cm zou genoeg moeten zijn, teveel is namelijk ook niet goed.

Voorzichtig plak ik de strip op de twee helften met tape, echt recht heb ik hem niet geplakt dus speel even vals door weer heel voorzichtig met de schaar het uitstekende stukje plaktape af te knippen, er mag namelijk niks uitsteken.

Voor we verder gaan naar het volgende hoofdstuk nog een kleine tip, open een nooit gebruikte cartridge altijd voor inspectie, hoewel deze nog nieuw uit de verpakking komt, is het duidelijk te zien dat hij niet direct bruikbaar is. Uiteraard moet de spons altijd vervangen worden deze is na zoveel jaar echt niet goed meer.


8. De tape is van de spoel gekomen

Onderwerp komt nog


9. De tape is compleet verfrommelt

Oké we hebben veel mogelijke problemen besproken maar de ergste bewaar ik voor het einde.

De tape is compleet verfrommelt, je hebt de cartridge verkeer om open gemaakt, of de machine heeft de tape opgegeten, er zijn ontelbare mogelijkheden waarop je tape van de spoel kan vallen of compleet in de knoop komt te zitten.

Er zijn drie dingen die je kunt doen nu, de eerste is de hele mik in de prullenbak werpen en vergeten dat het is gebeurd. De andere twee kosten wat meer tijd en moeite, maar zijn mooie alternatieven.

Is de tape echt helemaal verkreukelt, verscheurd of reddeloos in elke andere vorm dan ook, gooi deze dan gewoon weg, tenzij hij zo belangrijk voor je is, kun je het volgende alsnog proberen.

Voor beide mogelijkheden hebben we een ander apparaat nodig, kans is aanwezig dat je die niet zomaar in huis hebt staan.

[informatie komt nog, nu nog geen tijd dit artikel te beschrijven]


Gerelateerde pagina's: