Reparatie - Sony WM-R202

De WM serie van Sony is een bekende, het is deze serie die de Walkman groot heeft gemaakt, de WM serie heeft een breed aanbod Walkmans, met opnamefunctie, equalizer, AM/FM-tuner, auto-reserve, Dolby B & C. En nog veel meer.

Goed, genoeg over de serie zelf, we zijn hier voor een zeer specifiek model, de WM-R202!

12 december 2019

De naam zelf is makkelijk te verklaren, WM staat voor WalkMan. R voor Recording. 202 is dan het modelnummer. De WM-R202 is verwant aan de Sony WM-201. Dezelfde maten en hetzelfde loopwerk. Met als grootste verschil de opnamefunctie, verder is er de toevoeging van een indicator voor de richting waarin je afspeelt (op de voorzijde te zien). Opvallend aan de WM-R202 (201) is dat de batterij in een apart compartiment verwerkt zit. Deze kun je voor het gemak loskoppelen om de batterij te vervangen. Zonder het compartiment (met batterij) weegt de Walkman duidelijk minder, hij is ook een stuk kleiner in opzicht, Hij is ook niet dikker dan anderhalf cassettedoosje!

Dat is precies wat Sony wilde met deze serie, zo klein en compact mogelijk, zo veel mogelijk functies en toch een degelijke bouw met de beste kwaliteit beschikbaar. Gekker nog, ze zijn nog onderhoudsvriendelijk ook (tot op zekere hoogte). De metalen delen zijn uit zo licht en dun mogelijk materiaal geperst. De fijne mechaniek en printplaten zijn naar elkaar gevormd.

Wat overigens moet worden vermeld over de opnamefunctie, deze is vrij beperkt. Je kunt geen andere type bandjes gebruiken voor opname behalve Ferro Type I bandjes. Hoewel de Walkman Dolby B heeft, werkt deze alleen bij afspelen, niet bij opnemen.

Verder wordt in de handleiding verteld...

  • Niet meer dan 1,5V DC (één AA batterij) aan spanning mag krijgen.
  • Dat de Walkman niet op een locatie mag worden geplaatst met veel warmte, zonlicht, vocht, stof of mechanisch schokkende omgevingen.
  • Niet onder de 5° Celcius mag worden gebruikt. (bovengrens zal ergens rond de 40/50°C liggen.)
  • Als hij in contact komt met water, direct spanningsloos moet worden gemaakt en dat hij moet worden gecontroleerd door een "professional"

Verder is belangrijk te weten dat je hem na lange stilstand, even warm moet laten lopen.
Doe dit zonder cassettebandje.

Opvallend is de vermelding van bandjes met 120 minuten opnametijd. Deze bandjes hebben heel dunne tape, waardoor ze heel gevoelig zijn. Het wordt dus afgeraden veel te schakelen van A naar B met dit soort bandjes.

Niet te vergeten: Walkman™ is een merknaam van Sony™

Genoeg informatie. Tijd voor wat foto's, we nemen even een kijkje naar het uiterlijk en de mogelijkheden die aanwezig zijn.

Opvallend voor mij is het missen van de 'It's A Sony' sticker welke onder het Sony logo heeft gezeten. De sticker voegt in sommige ogen toe aan de verzamelwaarde, als hij er nog op had gezeten had ik die er 'in principe' niet af mogen halen. Toch vind ik de Walkman mooier zonder, dus ben hem liever kwijt dan rijk. 

Vrijwel alle 'standaard' opties die je terugziet op een vast deck, zijn terug te vinden op de Walkman. Alleen de pauzeknop mist nog. Het materiaal zelf is een combinatie van metaal en kunststof. Het is lastig te zien welke delen kunststof zijn en welke metaal. Ook zitten er opvallend weinig gebruikssporen op. (die komen nog aan bod, zoek ze tot die tijd maar).

Bovenop vinden we opties en ook de aansluitingen. Met een klik op de groene knop kun je van kant wisselen, ook is er een klein rood indicatielampje voor de batterij, je kunt kiezen om één kant of de hele cassette af te spelen. Je hebt keuze uit de drie meest gangbare tape types en tot slot een schakelaar voor Dolby B. De aansluitingen zijn voor de microfoon en koptelefoon.

Op de achterzijde gaat de volumeknop schuil samen met de sticker met informatie.
Wie goed kijkt ziet een klein deukje op de achterzijde. één van de gebruikssporen op deze walkman.

Tot slot zit er op de voorzijde nog een indicatie voor welke kant de Walkman afspeelt. Deze verandert overigens automatisch naar 'Forward' als je het deksel opent. De motor maakt redelijk wat herrie als deze omschakelt, in de handleiding wordt vermeld dat dit normaal is.

Het is lastig een foto te maken waarop alles scherp is, maar hier zicht op de binnenzijde. Ook hier is weer oog voor detail. De spoelen hebben de naam Sony ingegraveerd. Alles is netjes en compact ingebouwd, er is net genoeg ruimte voor het bandje zelf.

De Walkman werkt op een enkele AA batterij. Wees voorzichtig met het los maken van dit compartiment, de weerhaakjes zijn van kunststof en kunnen snel breken. Gelukkig zijn deze nog heel!

De maximale speelduur op één batterij is laag vergeleken bij andere (modernere) modellen.
Toch wordt hier gesproken over batterijen uit de jaren '80. De huidige batterijen hebben meer capaciteit, bovendien raad ik aan om altijd een extra setje batterijen mee te nemen, vooral bij lange reizen.

Opvallend is dat deze Walkman ook gebruik kan maken van de zogenaamde 'gumstick' batterij (hierboven de NC-5WM genoemd). Dit is een compact type batterij, een echt succes waren deze batterijen nooit. Bovendien heb je ook een ander (smaller) compartiment nodig.

Waar de batterij normaal zit, zit ook de sticker verstopt met het serienummer, zou dit de 764.595e Walkman in deze serie zijn?

Normaal poets ik alles even af voor ik een foto maak, zoals je hier namelijk kunt zien is de Walkman erg vatbaar voor vingerafdrukken.

Dan hebben we tot slot nog de gebruikssporen, ik kan er in totaal drie vinden, op de achterkant wat kleine krasjes en een deukje, op de zijkant zit een klein deukje (naar buiten gedeukt). Tot slot is er een klein stukje plastic afgebroken, gelukkig heb ik het stukje nog dus kan hem proberen te lijmen. Dat laatste is belangrijk, dat stukje plastic houdt namelijk de batterij op zijn plek!

Nu we de Walkman uitvoerig bestudeerd hebben kunnen we gaan beginnen met de reparatie.


We hebben de volgende gereedschappen nodig om de klus te klaren:


  • Schroevendraaier PH00 (Kruiskop)
  • Schroevendraaier 1.2mm (Plat)
  • Opzethulp voor riemen (stang met weerhaak)
  • Fijne olie (voorkeur horloge-olie, dichtheid van '2')
  • 96% Alcohol (Ketonatus)
  • Wattenstaafjes
  • Zachte ondergrond om krassen te voorkomen
  • Bakje voor schroeven
  • Eventueel een vergrootglas


De batterij laat ik los van de Walkman, we bekijken ook meteen de zwakste schakel in de hele Walkman, de weerhaakjes waarmee de batterij vast zit. Dit zijn twee kleine haakjes waar ook het contactpunt verwerkt zit. als er eentje afbreekt kun je de hele Walkman niet meer gebruiken. Tenzij je hem aan de Walkman vast zou plakken...

Eerst schroef ik de volumeknop los, let erop dat je de volumeknop hiermee naar 100% draait, als je straks gaat testen met geluid, knalt dat uit je speakers of koptelefoon!

De volumeknop kan maar op twee manieren vast, dit zie je aan de onderzijde, je kunt hem verkeerd om monteren dus let er goed op dat de stand klopt voor je hem straks weer terug plaatst.

Onder de knop zit een plastic membraan, hierdoor schuurt de metalen volumeknop niet tegen de metalen behuizing.

Na de volumeknop kunnen ook de schroefjes op de achterzijde eruit.

Op de zijkant zitten twee kleine schroefjes die los moeten.

De schroefjes zijn heel klein, leg ze ergens weg waar je ze niet kwijt raakt. Op de volumeknop-schroef na zijn de schroeven nog hetzelfde, je kunt ze dus bij elkaar leggen.

Nu kan de behuizing er af, doe dit voorzichtig en begin onderop, til hem over de knopjes en aansluitingen. Let op, er kunnen (en zullen) wat knopjes los komen, je kunt hem dus het beste plat neerleggen als je dit doet.

De twee knopjes zijn voor Tape type en Dolby, ze zijn beiden ook verschillend, en moeten op dezelfde manier worden teruggeplaatst. De 'Tape type' knop heeft twee kleine stukjes die naar de open zijde moeten worden gericht, de Dolby knop heeft een uitstekend nopje die over de schakelaar zelf past.

Zoals vermeld staan Sony Walkmans er om bekend compact te zijn gebouwd. De WM-R202 is dus geen uitzondering, gelukkig is alles hier nu binnen bereik.

We zien de riem zitten welke langs de vele wielen loopt. Rechtsboven zie je de motor verstopt zitten onder de printplaat, het kleine witte tandwiel (boven de zwarte) bepaalt de draairichting van het transport, de witte links is onderbroken, deze draait alleen om de Walkman uit te zetten of de zijde van het bandje te veranderen.

De messing wielen zijn de vliegwielen van het apparaat, deze zorgen voor het stabiel spelen van het bandje.

Uiteraard gaat er een nieuw riempje op, deze heb ik via een webshop gekocht en was binnen twee weken binnen.

Hier de oude en nieuwe riemen naast elkaar, je ziet dat de oude (links) wat vervormt is, toch valt me iets anders op, de nieuwe riem is dunner. Ervaring verteld me dat nieuwe riemen haast nooit gelijk zijn aan het origineel, sommige vermelden dit erbij met de smoes dat dit beter zou zijn. Naar mijn mening moet de nieuwe riem gewoon hetzelfde zijn als de vorige. Helaas is het moeilijk vooraf te weten of de nieuwe riem klopt, past en goed werkt, we zullen het zelf moeten ervaren...

Met veel moeite wist ik deze 'actie' foto te maken, het is niet makkelijk de nieuwe riem te monteren en ook nog eens een foto te maken. Ik raad je overigens sterk aan een foto te maken van hoe de oude gezeten heeft (of de foto op deze website als voorbeeld te gebruiken).

De nieuwe riem zit er op. Hier nog een foto van het gereedschap dat ik specifiek gebruikt heb. Het opzethulp (gereedschap onderin) komt hier goed van pas maar is eigenlijk nog te groot.

Je ziet dat ik de batterij alweer teruggeplaatst heb, het is tijd hem te testen. Pas wel op met alle open delen, je beschadigt hem makkelijk.

Tijdens het testen doen zich weer nieuwe problemen op, de snelheid klopt niet meer, hij speelt te langzaam. Hoewel het niet de juiste oplossing is, kan hiervoor de motor bijgesteld worden via een klein schroefje. Verstel deze met een kleine platte schroevendraaier (1,2mm). Maak ook de batterij los voor je dit doet, als je de verkeerde delen raakt is het gedaan met de Walkman.
(ik deed het overigens wel terwijl hij speelde, zo hoor direct je of je hem goed afstelt, dit is de snelle, gevaarlijke en de luie methode, doe dit zelf niet zonder de juiste ervaring en luiheid).

Verder kun je nog spelen met de afstelling van Dolby, maar ik zie er geen reden toe daar aan te zitten.

Na wat testen lijkt alles weer in orde te zijn, de Walkman kan weer in elkaar gezet worden, ik plaats eerst de twee knopjes terug die los zijn gekomen en smeer alles onder met vingerafdrukken. Schuif de behuizing weer over de knopjes heen zoals ik hem er had afgehaald. Let op dat de knopjes nog op de juiste plek blijven zitten en schakel deze even heen en weer als de behuizing erop zit, zo weet je of ze goed zitten.

Hierna kunnen de schroeven van de behuizing terug evenals de volumeknop. Let er weer op dat de volumeknop juist zit en test dit ook even. Hierna poets je de Walkman voor de zoveelste keer af om foto's te maken, gebruik hiervoor overigens een droog brillendoekje.

Nu hij weer helemaal in elkaar zit, test ik hem nogmaals uitvoerig. Bijna alles werkt naar behoren, toch valt het me op dat hij bij vooruit spelen (A-kant) minder stabiel is als bij achteruit spelen (B-kant), vreemd. Toch besluit ik hem een dagje mee op stap te nemen, ik heb deze Walkman immers aangeschaft met één hoofdreden.

Onderweg merk ik dat hij slecht tegen schokken kan, elke drempel met de fiets of stap die je lopend zet hoor je terug in de muziek. Toch slaagt hij voor de grootste test.

Elke keer als ik met een Walkman de straat op ga heb ik last van stoorsignalen. Zendmasten, mobiele toestellen, hoogspanningsleidingen, zelfs bij het passeren van een spoorwegovergang vangt de Walkman signalen op van buitenaf. Vervelend als je bijvoorbeeld in een volle trein zit, waar iedereen met zijn mobiel bezig is. Ook je eigen mobiel geeft om de paar minuten signalen, soms komt dit zo hard door dat het pijn doet aan je oren.

In theorie kun je dit probleem oplossen met de kooi van Faraday. Door de gevoelige apparatuur af te schermen met een metalen behuizing, blokkeer je de stoorsignalen en hoor je ze niet meer terug in je muziek. De WM-R202 heeft (deels) een metalen behuizing en inderdaad, bij het passeren van masten en ook met mijn mobiel op korte afstand komen er geen stoorsignalen meer mee door de muziek. Nu eens kijken waarom hij zo slecht speelt.

Thuis ga ik er nog eens goed voor zitten. Haal hem nog een keer uit elkaar en test alles. Met de behuizing eraf speelt hij zonder problemen.

Ik zet hem weer in elkaar en test hem nogmaals, even lijkt hij weer goed te werken maar al snel hoor ik weer aan de muziek dat hij niet goed speelt. Dan merk ik pas wat er mis lijkt te zijn. Ik hoor de bewegende delen tegen de behuizing schuren!

Aan de binnenzijde zie ik de schuurplekken zitten, het zijn de loopwielen die ertegenaan zitten.

Het probleem zit hier, de loopwielen hebben vrij veel speling en komen tegen de behuizing aan, tijd om de Walkman van de binnenkant te bekijken.

En daar hebben we de oorzaak! Het vervangen van de riem evenals algemeen gebruik heeft speling gegeven aan de loopwielen. Even dacht ik dit makkelijk te hebben opgelost, helaas zijn het geen normale 'asborgringen' die de loopwielen op hun plek houden, maar plastic O-ringen, gescheurde plastic O-ringen... Ik moet deze dus vervangen om de loopwielen spelingsvrij te houden. Ik zal moeten gaan zoeken naar een echte asborgring.

De volgende dag ben ik vanuit werk direct naar de bouwmarkt gefietst, bij de eerste geen geluk, maar de tweede was raak, bijna dan. De kleinste asborgringen die ze hebben zijn voor een asdiameter van 1,9mm. de as waar ik ze voor nodig heb is een goede 1,2mm.

Toch waag ik het erop, thuis aangekomen verbuig ik de ringen naar de juiste maat. Ik gebruik hiervoor een stukje massief staaldraad van dezelfde dikte, met een nijptang knijp ik de ring eromheen. Hij zit dan nog losjes, ik haal hem van het stuk draad en knijp hem dan nog een klein beter verder dicht.

Het oude ringetje haal ik voorzichtig van de as af, misschien kun je de breuk nu zien, hij is ook een flink stuk kleiner dan de nieuwe ring (deze op de foto is ook nog origineel).

Het is niet makkelijk met zulke kleine voorwerpen te werken, maar het lukt me de nieuwe ringen op hun plek te krijgen.
Ik moet wel opletten dat ik de as niet beschadig, de tape loopt er langs. Ik doe er dus een klein dotje olie op, dit verwijder ik daarna met een op maat geknipt brillendoekje.

En meteen loop ik tegen een ander probleem, het gat van de cassette is net groot genoeg, hij klemt ook als ik er een bandje in stop, afspelen doet de Walkman ook niet meer. Ik moet dus gaan kijken naar een andere oplossing.

Deze reparatie wordt nog vervolgd, het vinden van de juiste ringen is geen makkelijke klus helaas...